ΠΑΛΜΟΣ 1η σε ποιο περιβάλλον μεγαλώσατε και πως ήταν τα παιδικά σας χρόνια ;
ΕΜ Οι γονείς μου ήταν καθηγητές. Ο πατέρας μου φυσικός στον τομέα στερεάς κατάστασης στο πανεπιστήμιο Αθήνας και η μητέρα μου είχε κέντρο ξένων γλωσσών. Η εξονυχιστική παρατήρηση της φύσης υπήρξε η αγαπημένη μου ασχολία στον τόπο καταγωγής μου, την Κυπαρισσία Μεσσηνίας. Πήγα σε ελληνογαλλικό σχολείο, το Λεόντειο Πατησίων και παράλληλα σπούδασα κλασική μουσική στο ωδείο Αθηνών.
ΠΑΛΜΟΣ 2η τι σας ώθησε στο χώρο των εικαστικών τεχνών; ζωγραφίζατε από παιδάκι ιδιαίτερα ;
ΕΜ Η σχέση μου με τη μουσική και η ευρύτερη παιδεία που έλαβα, συνέβαλαν σημαντικά στο να στραφώ στην τέχνη. Η ζωγραφική είναι η καταγραφή της ζωής. Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου παρατηρώ, μαθαίνω, αλλάζω. Ως παιδί κυρίως έκανα κυρίως γλυπτά μικρού μεγέθους από κλαδιά δέντρων, δημιουργώντας ένα πλέγμα με κλωστή, αφού πρώτα τα ξεφλούδιζα με μαχαίρι.
ΠΑΛΜΟΣ 3η έχετε πραγματοποιήσει δεκατέσσερις ατομικές εκθέσεις μιλήστε μας για τη διαδικασία που απαιτείται αλλά και την απήχηση των έργων σας στο κοινό ;
ΕΜ Κάθε ατομική έκθεση είναι μια ενότητα δουλειάς που εκτίθεται όταν υπάρχει η εσωτερική ανάγκη να επικοινωνηθεί. Το κοινό πεδίο στις εκθέσεις που έχω πραγματοποιήσει είναι το ενδιαφέρον μου για το Δίκτυο. Οι σύγχρονες αναφορές βρίσκονται στη διαδικτυακή θεωρία, τις ψηφιακές δομές, τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας των ανθρώπων μέσω κινητών τηλεφώνων. Από την άλλη, τα πλατωνικά στερεά, ιστορικά συνδεδεμένα με την κοσμολογική σκέψη του Πλάτωνα, λειτουργούν ως σύμβολα απόλυτης αρμονίας και ιδεατής τάξης. Ωστόσο, η γεωμετρική τελειότητα δεν αντιμετωπίζεται ως κλειστό σύστημα, αλλά ως δυναμικό δίκτυο σχέσεων.
ΠΑΛΜΟΣ 4η τι προσφέρουν οι ομαδικές εκθέσεις στο καλλιτέχνη αλλά και στο κοινό;
ΕΜ Μια αξιόλογη ομαδική έκθεση στην οποία με προσκάλεσε να συμμετάσχω ο επιμελητής και ιστορικός τέχνης Σωτήριος Μπαχτσετζής με τίτλο “Beauty is the Method” πραγματοποιήθηκε το 2015 στον εκθεσιακό χώρο του Αμερικανικού Κολλεγίου ACG Αrt Gallery, το 2015. Υπήρξε ένας γόνιμος διάλογος μεταξύ των καλλιτεχνών προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να σκεφτεί όχι με λέξεις, αλλά με εικόνες. Ο «κανόνας» υπήρξε ο ρυθμός, η αρμονία, η αίσθηση «Ομορφιάς» όπως την αντιλαμβανόμαστε.
ΠΑΛΜΟΣ 5η θα μοιραστείτε μαζί μας τη διδακτορική σας διατριβή << Ελληνες Εικαστικοί Καλλιτέχνες της διασποράς στην Νέα Υόρκη και η σχέση τους με την κίνηση των ιδεών στη χώρα καταγωγή τους: Χρύσα, Αντωνάκος, Σαμαράς >> τι γίνεται καλό για τη χώρα μας ;
ΕΜ Αφορά το έργο κυρίως των ελληνοαμερικανών εικαστικών Χρύσα, Αντωνάκο, Σαμαρά, που έδρασαν από το 1950 έως το 1980 στη Νέα Υόρκη, ωστόσο περιλαμβάνει συνοπτικά όλη την ιστορία της ελληνικής διασποράς στις εικαστικές τέχνες από τον 19ο αιώνα, αρχικά στο Μόναχο, μετά στο Παρίσι και από εκεί στην Αμερική, καταλήγοντας στη Νέα Υόρκη. Ως φυσική συνέχεια αυτής της έρευνας που πραγματοποιείται από το 2018 στην ΑΣΚΤ, σήμερα ασχολούμαι ιδιαίτερα με τον ελληνοϊάπωνα συγγραφέα Λευκάδιο Χερν, ο οποίος ένωσε Ανατολή και Δύση. Υπήρξε το σύμβολο της παγκοσμιοποίησης πολύ νωρίτερα από την εποχή της παγκοσμιοποίησης. Η μελέτη μου εμβαθύνει στη σχέση του με τις εικαστικές τέχνες.
ΠΑΛΜΟΣ 6η διδάσκετε εικαστικά σε ενήλικες υπάρχει ενδιαφέρον διακρίνετε ταλέντα ;
ΕΜ Διδάσκω εδώ και 25 χρόνια. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της διδασκαλίας είναι η συνειδητοποίηση πως η γνώση μεταδίδεται σωστά μόνο όταν προϋπάρχει βαθιά κατανόηση του αντικειμένου, επομένως αποτελεί διαρκή διδασκαλία και για το άτομο που διδάσκει. Μεταφέρω στον κάθε ενδιαφερόμενο ξεχωριστά, ανάλογα με τις δυνατότητες του και το ενδιαφέρον του να ασχοληθεί συστηματικά, την πιο ταιριαστή τεχνική καθώς και παραπομπές σε βιβλιογραφία ιστορίας τέχνης και μονογραφίες καλλιτεχνών που κρίνω πως τον αφορούν. Το μόνο ταλέντο που αναγνωρίζω είναι η πειθαρχία.
ΠΑΛΜΟΣ 7η εχουν ταλέντο οι Ελληνες πιστεύετε στο ταλέντο ;
ΕΜ Πιστεύω πως η τέχνη δεν έχει εθνικότητα. Πρόκειται για την αγάπη για την Ελευθερία. Και το μόνο ταλέντο που οδηγεί στην ελευθερία είναι η ευρύτερη παιδεία, όχι μόνο στον τομέα των τεχνών αλλά η γνώση της Ιστορίας. Η Ελλάδα έχει πολύ πλούσια ιστορία, ειδικά στις τέχνες: αρχαία Ελλάδα, Βυζάντιο, Λαϊκός Πολιτισμός, Πολιτική κατάσταση και σύγχρονη διεθνοποίηση.
ΠΑΛΜΟΣ 8η τι είναι για εσάς η τέχνη;
ΕΜ Η εικαστική γλώσσα είναι ένα μέσο επικοινωνίας εξίσου ισχυρό με τις λέξεις του κάθε λαού. Με τη διαφορά ότι είναι διεθνής: «Μια εικόνα χίλιες λέξεις».
ΠΑΛΜΟΣ 9η εικαστική παρέμβαση πως γίνεται σήμερα ;
ΕΜ Προηγείται η ιδέα. Αν υπερισχύει ως σημασία από τη σιωπή, τότε η ιδέα καθορίζει ποιο υλικό εξυπηρετεί καλύτερα την καταγραφή αυτής της ιδέας με τα εργαλεία της εικαστικής γλώσσας.
ΠΑΛΜΟΣ 10η υλικά φόρμες τεχνική τι προτιμάτε ως προσωπικό στυλ ;
ΕΜ Το Δίκτυο αποτελεί έως σήμερα την κύρια θεματική μου. Έχω επιλέξει ως εργαλείο το σχέδιο με μελάνι ως ζωγραφική λόγω της ροής του νερού, τρισδιάστατες κατασκευές με ευτελή υλικά των οποίων οι «σύνδεσμοι» είναι εύπλαστοι -κινούμενοι και όχι στατικοί- καθώς και ψηφιακά τυπώματα σχεδίων που πραγματοποιώ στον ηλεκτρονικό υπολογιστή σε συνδυασμό με προσωπικές φωτογραφίες σε επάλληλες επιφάνειες (layers).
ΠΑΛΜΟΣ η στην Ελλάδα διακρίνονται οι Ελληνες ζωγράφοι ή πρέπει να βγουν στο εξωτερικό ;
ΕΜ Η παραγωγή τέχνης είναι κάτι διαφορετικό από την επικοινωνία της ή την εμπορική επιτυχία. Το πρώτο καθορίζεται από εσωτερική ανάγκη και ειλικρίνεια, ενώ το δεύτερο όχι απαραίτητα. Δεν υπάρχουν «κέντρα» πια. Σήμερα υπάρχουν νησίδες διάσπαρτες σε όλο τον πλανήτη όπου παράγεται τέχνη. Το διαδίκτυο κατήργησε τα κέντρα και το μονοπώλιο της γνώσης, αλλά όχι και το μονοπώλιο της οικονομικής υπεροχής, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας. Σημαντικές είναι οι αλληλεπιδράσεις ανάμεσα σε ανθρώπους που έχουν ουσιαστικό ενδιαφέρον για την τέχνη, όπου και αν κατοικούν.
ΠΑΛΜΟΣ 12η ξεχωρίζετε κάποιο έργο σας ;
ΕΜ Ένα έργο από κάθε ενότητα που έχω εκθέσει το κρατάω στην προσωπική μου συλλογή.
ΠΑΛΜΟΣ 13η οι συλλέκτες σήμερα ποια έργα προτιμούν; Όλα γίνονται στους οίκους δημοπρασιών ;
ΕΜ Λείπουν δυστυχώς οι συλλέκτες που έχουν μια δική τους οπτική και ένα όραμα να προσφέρουν κάτι ουσιαστικό προς όφελος της κοινωνίας ή που να στηρίξουν τον καλλιτέχνη οικονομικά. Ωστόσο, υπάρχουν και οι λαμπρές εξαιρέσεις : αξιόλογοι συλλέκτες που ξέρουν να βλέπουν, οπότε προτιμούν αξιόλογα έργα. Αυτοί οι συλλέκτες, συνήθως γίνονται δωρητές ή προσφέρουν με κάποιο τρόπο στην κοινωνία ανοίγοντας ένα μουσείο ή έναν εκθεσιακό χώρο, προσβάσιμο σε όλους.
ΠΑΛΜΟΣ 14η Είναι η Νέα Υόρκη το κέντρο της Τέχνης ;'
ΕΜ Δεν νομίζω πως η Νέα Υόρκη είναι το κέντρο της Τέχνης πια. Υπήρξε όμως παγκόσμιο κέντρο τέχνης από το 1950 έως το 1980.
ΠΑΛΜΟΣ 15η Πώς διαβάζουμε καταλαβαίνουμε ένα έργο του δημιουργού πώς ξεχωρίζουμε το ύφος του ;
ΕΜ Νομίζω πως η αυθεντικότητα του δημιουργού διακρίνεται όταν υπάρχει μια συνέπεια στη διαδρομή του. Κάθε δημιουργός κρίνεται σε βάθος χρόνου, αφού έχει διανύσει αυτή τη διαδρομή και υπάρχει η δυνατότητα να μελετηθεί συνολικά, αναδρομικά.
ΠΑΛΜΟΣ 16η η τέχνη της ζωγραφικής είναι φιλοσοφία τι άλλο είναι ;
ΕΜ Νομίζω πως αυτό είναι ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό.
ΠΑΛΜΟΣ 17η η φωτογραφία τι ζημιά έκανε στη ζωγραφική την παραγκώνισε; βρήκε η ζωγραφική διαφυγή ;
ΕΜ Η φωτογραφία απελευθέρωσε τη ζωγραφική από την «υποχρέωση» της ρεαλιστικής απεικόνισης. Έδωσε τη δυνατότητα να εξελιχθεί η εικαστική γλώσσα, να ανοιχτεί σε νέα υλικά, να ανανεωθεί, να αυτονομηθεί.
ΠΑΛΜΟΣ 18η Γυμνό και Τέχνη οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν οι πρώτοι που αναπαρέστησαν τον άνθρωπο γυμνό, σήμερα έχει ενδιαφέρον το γυμνό;
ΕΜ Κάθε καλλιτεχνική έκφραση είναι μια μορφή απογύμνωσης, αν εμπεριέχει αλήθεια. Ένας από τους εικαστικούς που ανήκει στο μεταμοντερνισμό και κατάφερε να προσδώσει στο γυμνό ανθρώπινο σώμα μια νέα οπτική είναι ο ελληνοαμερικανός Λουκάς Σαμαράς, που αποτελεί έναν από τους τρεις κύριους καλλιτέχνες που με απασχολούν στη διδακτορική μου διατριβή. Οι άλλοι δύο είναι η Χρύσα Βαρδέα Μαυρομιχάλη και ο Στήβεν Αντωνάκος.
ΠΑΛΜΟΣ 19η τι σας στενοχωρεί στο χώρο που κινείστε ;
ΕΜ Όταν κάτι με στενοχωρεί και εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες, αλλάζω χώρο και ανθρώπους που συναναστρέφομαι.
ΠΑΛΜΟΣ 20η τι ετοιμάζετε; με τι ασχολείστε τώρα ;
ΕΜ Ξεκίνησα καινούριο κύκλο έργων στο προσωπικό μου εργαστήριο, ενώ παράλληλα βρίσκομαι στην τελική ευθεία ολοκλήρωσης της διδακτορικής μου διατριβής που αφορά την ελληνική διασπορά στις τέχνες. Στα πλαίσια αυτής της έρευνας, είχα την τύχη να γνωρίσω τον άνθρωπο που πρώτος έφερε και εξέθεσε στη χώρα μας σημαντικούς έλληνες εικαστικούς καλλιτέχνες της διασποράς με τους οποίους συνεργάστηκε. Πρόκειται για τον ελληνοαμερικανό Τάκη Ευσταθίου (γεν.1944), ιδρυτή της Tchernov gallery, Ericson gallery, P T Efstathiou fine arts, έμπορο, συλλέκτη και δωρητή. Έχω ξεκινήσει να καταγράφω τη βιογραφία του, ξεκινώντας από τα παιδικά του χρόνια στο Δρουγούτι και συνεχίζοντας με τη μετακίνησή του στη Νέα Υόρκη σε ηλικία 19 ετών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχέση της οικογένειας Ευσταθίου με τον ελληνοαμερικανό ζωγράφο Θεόδωρο Στάμο. Ο Τάκης Ευσταθίου ως οργανωτής, εκπροσώπησε το Στάμο στην τελευταία του ατομική του έκθεση εν ζωή, που πραγματοποιήθηκε το 1996 στην Ιαπωνία. Ο ζωγράφος δεν παρευρέθηκε για λόγους υγείας, όμως ζήτησε στον Τάκη Ευσταθίου να του φέρει βιβλία του ελληνοϊάπωνα συγγραφέα Λευκάδιου Χερν. Ως αποτέλεσμα, σήμερα ο κ.Ευσταθίου είναι ο μεγαλύτερος γνώστης και δωρητής του έργου του Χερν. Προσωπικά, τον ευχαριστώ ιδιαιτέρως, γιατί ξεκινήσαμε συνεργασία σε Ελλάδα και Αμερική, με αποτέλεσμα η έρευνά μου να ανοίγει πλέον σε πιο διεθνή κατεύθυνση. Ξεκινάω από το ζωγράφο Θεόδωρο Στάμο και καταγράφω τη σχέση λόγου και εικόνας με αφορμή το έργο του ελληνοϊάπωνα συγγραφέα Lafcadio Hearn που συνδέεται με τα εικαστικά, όπως και τη σχέση Ανατολής και Δύσης και την παγκοσμιοποίηση που χαρακτηρίζει το έργο του, σε μια εποχή που η παγκοσμιοποίηση δεν είχε εμφανιστεί στο βαθμό που υπάρχει σήμερα.
Στις 22 Φεβρουαρίου 2026 στις 18.00 θα πραγματοποιηθεί η διαδικτυακή εκδήλωση «Για τη Ζωή και το έργο του Lafcadio Hearn» σε διοργάνωση Τάκη Ευσταθίου, Fine Arts Dealer, New York και Dr John Vlachopoulos, Professor Emeritus McMaster University, Canada στον σύνδεσμο https://mcmaster.zoom.us/j/96378567837. H προγραμματισμένη παρουσίασή μου αφορά «Το εικαστικό έργο του Λευκάδιου Χερν», τόσο του ίδιου του συγγραφέα, όσο και την αναφορά στις ιαπωνικές ξυλογραφίες που συνόδευαν τα κείμενά του, καθιστώντας τον κομβική μορφή για τη μελέτη της αλληλεπίδρασης λόγου και εικόνας, καθώς και για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η ιαπωνική ξυλογραφική παράδοση επηρέασε τη δυτική φαντασία μέσω της λογοτεχνίας.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου